Test molekular për diagnostikimin dhe monitorimin e leuçemisë BCR-ABL1 është një test molekular që identifikon dhe, kur përdoret në mënyrë kuantitative, mat transkriptet e gjenit të shkrirë BCR::ABL1 në qelizat e gjakut. BCR::ABL1 është karakteristikë molekulare e shumicës së rasteve të Leuçemisë Mieloide Kronike (CML) dhe identifikimi i tij ka një rol të rëndësishëm në diagnostikim dhe në monitorimin e përgjigjes ndaj trajtimit.
Çfarë është BCR::ABL1? BCR::ABL1 është një gjen i shkrirë që krijohet si rezultat i një ndryshimi kromozomal që përfshin kromozomet 9 dhe 22. Ky ndryshim çon në formimin e të ashtuquajturit kromozom Philadelphia (Ph) dhe krijon një proteinë me aktivitet të vazhdueshëm tirozinë-kinazë, e cila luan një rol të rëndësishëm në zhvillimin e CML. Prania e BCR::ABL1 është një nga karakteristikat molekulare kryesore të CML.
Për çfarë përdoret testi BCR-ABL1? Testi mund të përdoret për:
European LeukemiaNet rekomandon monitorimin e BCR::ABL1 mRNA të paktën çdo 3 muaj derisa të arrihet dhe konfirmohet përgjigjja molekulare madhore; më pas intervalet mund të zgjaten në pacientët me përgjigje të qëndrueshme.
Si kryhet testi? Testi zakonisht kryhet duke analizuar ARN-në (RNA) të BCR::ABL1 nga qelizat e gjakut. Metoda e përdorur gjerësisht është:
RT-qPCR Reverse Transcription Quantitative Polymerase Chain Reaction Kjo metodë:
Nga çfarë mostre kryhet? BCR-ABL1 zakonisht analizohet nga gjak periferik. Në situata të caktuara klinike mund të përdoret edhe material nga palca e kockës, në varësi të qëllimit të testimit dhe vlerësimit të mjekut.
Çfarë janë p210 dhe p190? Ekzistojnë forma të ndryshme të transkriptit BCR::ABL1.
BCR::ABL1 p210 Transkripti p210 lidhet kryesisht me CML dhe është forma standarde që monitorohet në shumicën e pacientëve me CML. Variantet më të zakonshme janë:
Rreth 98% e pacientëve me CML shprehin një nga këto dy variante standarde.
BCR: ABL1 p190 Transkripti p190 është më i lidhur me disa raste të leuçemisë limfoblastike akute (ALL) dhe forma të tjera hematologjike. Prandaj, identifikimi i llojit të transkriptit është i rëndësishëm për interpretimin klinik dhe për monitorimin e mëvonshëm.
Çfarë do të thotë një rezultat pozitiv? Një rezultat pozitiv tregon se është identifikuar transkripti BCR::ABL1 në mostrën e analizuar. Në kontekstin e duhur klinik, identifikimi i BCR::ABL1 mbështet diagnozën e një neoplazie hematologjike të lidhur me këtë fusion, veçanërisht CML. Rezultati duhet të interpretohet së bashku me:
Çfarë do të thotë një rezultat negativ? Një rezultat negativ do të thotë se transkripti i synuar BCR::ABL1 nuk është detektuar nga metoda në nivelin e saj të ndjeshmërisë.
Një rezultat negativ nuk duhet interpretuar i shkëputur nga situata klinike. Nëse dyshimi për CML mbetet i lartë, mund të nevojiten metoda të tjera diagnostikuese ose testim për variante të tjera të BCR::ABL1. Udhëzimet theksojnë rëndësinë e përdorimit të një metode që mund të zbulojë variantet relevante të transkriptit.
BCR-ABL1 për monitorimin e trajtimit Një nga përdorimet më të rëndësishme të testit është monitorimi i pacientëve me CML gjatë trajtimit. Trajtimi i CML shpesh përfshin inhibitorë të tirozinë-kinazës (TKI) që synojnë aktivitetin e proteinës BCR::ABL1. Matja periodike e nivelit të BCR::ABL1 ndihmon mjekun të vlerësojë përgjigjen molekulare ndaj trajtimit.
Çfarë është International Scale (IS)? International Scale (IS) është një mënyrë e standardizuar për raportimin e nivelit të BCR::ABL1. Standardizimi është i rëndësishëm sepse lejon që rezultatet e marra në kohë të ndryshme dhe në laboratorë të ndryshëm të jenë më të krahasueshme. Rezultati raportohet zakonisht si: BCR::ABL1 % IS Sa më shumë të ulet niveli i BCR::ABL1, aq më e thellë është përgjigjja molekulare.
Çfarë është përgjigjja molekulare madhore – MMR? MMR (Major Molecular Response) përkufizohet si: BCR::ABL1 ≤ 0.1% IS Kjo korrespondon me afërsisht MR3, pra një reduktim molekular prej 3 logaritmesh krahasuar me standardin bazë të përdorur për International Scale. Përgjigje më të thella molekulare mund të shprehen si:
Këto kategori përdoren për të përshkruar thellësinë e përgjigjes molekulare.
Pse është i rëndësishëm monitorimi në kohë? Një rezultat i vetëm nuk jep të gjithë informacionin. Ajo që është veçanërisht e rëndësishme është trendi i BCR::ABL1 me kalimin e kohës. Mjeku mund të krahasojë rezultatet për të parë nëse niveli: po ulet → përgjigje ndaj trajtimit qëndron i qëndrueshëm → nevojitet interpretim në kontekstin e objektivave terapeutike po rritet → mund të kërkojë vlerësim të mëtejshëm Ndryshimet duhet të interpretohen nga hematologu, pasi variacionet teknike të analizës, koha e testimit dhe situata klinike mund të ndikojnë në rezultat.
Sa shpesh kryhet BCR-ABL1? Sipas rekomandimeve të European LeukemiaNet, monitorimi molekular zakonisht kryhet të paktën çdo 3 muaj derisa të arrihet dhe konfirmohet përgjigjja molekulare madhore. Pas arritjes së një përgjigjeje të qëndrueshme, testimi mund të kryhet çdo 4–6 muaj, sipas situatës klinike. Frekuenca përfundimtare përcaktohet nga hematologu.
BCR-ABL1 dhe CML Leuçemia Mieloide Kronike (CML) është një sëmundje hematologjike në të cilën BCR::ABL1 ka një rol qendror në biologjinë e sëmundjes. Për këtë arsye, BCR-ABL1 është një nga markerët molekularë më të rëndësishëm për: Diagnostikim → Monitorim → Vlerësim të përgjigjes ndaj trajtimit
A përdoret vetëm për diagnostikim? Jo. BCR-ABL1 ka dy role kryesore:
Diagnostikim Identifikimi i BCR::ABL1 mund të ndihmojë në konfirmimin e një neoplazie të lidhur me këtë fusion.
Monitorim Matja sasiore e BCR::ABL1 përdoret për të ndjekur përgjigjen molekulare gjatë trajtimit dhe në fazën e ndjekjes.
Është një test molekular që identifikon dhe/ose mat transkriptet e gjenit të shkrirë BCR::ABL1, një marker i rëndësishëm në CML dhe disa neoplazi të tjera hematologjike.
Po. Në shumicën e rasteve kryhet nga gjaku periferik.
Po. Identifikimi i BCR::ABL1 është një komponent i rëndësishëm i vlerësimit diagnostik të CML.
Po. BCR-ABL1 është një nga testet kryesore për monitorimin molekular të pacientëve me CML gjatë trajtimit.
p210 është forma kryesore e BCR::ABL1 që gjendet te shumica e pacientëve me CML.
p190 është një formë tjetër e BCR::ABL1, më e lidhur me disa raste të ALL dhe neoplazi të tjera hematologjike.
Do të thotë se është identifikuar transkripti BCR::ABL1. Interpretimi varet nga lloji i transkriptit dhe konteksti klinik.
Do të thotë se transkripti i synuar nuk është detektuar në mostrën e analizuar në kufirin e ndjeshmërisë së testit.
%IS është mënyra e standardizuar ndërkombëtarisht për raportimin e nivelit të BCR::ABL1.
MMR është Major Molecular Response dhe korrespondon me BCR::ABL1 ≤0.1% IS, ose MR3.
Jo. Rezultati duhet interpretuar në kontekstin e përgjigjes molekulare, kohës së trajtimit dhe të dhënave të tjera klinike.
Zakonisht të paktën çdo 3 muaj në fazën fillestare të monitorimit, me intervale më të gjata te pacientët me përgjigje të qëndrueshme, sipas udhëzimeve dhe vendimit të hematologut.
Po. Ndryshimi i nivelit të BCR::ABL1 në kohë është një komponent kryesor i monitorimit të përgjigjes molekulare ndaj trajtimit.
Jo. Rezultati duhet të interpretohet së bashku me hemogramën, ekzaminimet hematologjike, citogjenetikën dhe vlerësimet e tjera të nevojshme.
