HLA Typing & Transplant

Tipizimi HLA dhe Rëndësia e Tij në Transplantim
Tipizimi HLA (Human Leukocyte Antigen – Antigjeni Leukocitar Njerëzor) është një analizë laboratorike që identifikon gjenet HLA, të cilat luajnë një rol kyç në funksionimin e sistemit imunitar. Këto gjene kodojnë proteina të pranishme në sipërfaqen e shumicës së qelizave të organizmit, duke i mundësuar sistemit imunitar të dallojë qelizat e vetë organizmit nga ato të huaja.

Pse është i rëndësishëm tipizimi HLA?
Tipizimi HLA është një hap thelbësor në transplantimin e organeve dhe të qelizave staminale hematopoietike (transplanti i palcës së kockës). Përputhshmëria ndërmjet dhuruesit dhe marrësit ul ndjeshëm rrezikun e komplikacioneve imune, si refuzimi i transplantit dhe sëmundja graft-versus-host (GVHD).

Përputhja HLA ka rëndësi të veçantë në:

• Transplantimin e qelizave staminale hematopoietike;
• Transplantimin e veshkës;
• Transplantimin e zemrës;
• Transplantimin e mushkërive;
• Transplantimin e mëlçisë, ku përputhja HLA është zakonisht më pak kritike krahasuar me transplantet e tjera.

Gjenet HLA që analizohen më shpesh
Lokuset kryesore HLA që testohen janë:

• HLA-A
• HLA-B
• HLA-C
• HLA-DRB1
• HLA-DQB1
• HLA-DPB1 (kur kërkohet nga indikacioni klinik)

Tipizimi me rezolucion të lartë mundëson identifikimin e saktë të aleleve HLA dhe përzgjedhjen optimale të dhuruesit.

Zbatimet klinike
Tipizimi HLA përdoret gjerësisht për:

• Përputhjen e dhuruesit dhe marrësit para transplantimit;
• Identifikimin e dhuruesve të palidhur për transplant të qelizave staminale;
• Përzgjedhjen e njësive të gjakut të kordonit umbilikal;
• Mbështetjen e transfuzioneve të trombociteve te pacientët e alloimunizuar;
• Studimet mbi lidhjen e HLA me sëmundje të ndryshme;
• Testimet farmakogjenetike për reaksione të caktuara imune ndaj barnave.

Si kryhet testi i tipizimit HLA? 
Marrja e mostrës
Testi mund të kryhet duke përdorur:

• Gjak venoz, i mbledhur në tuba me antikoagulant (EDTA), i cili është mostra më e përdorur.
• ADN-ja analizohet me teknika molekulare për identifikimin e aleleve HLA. Next-Generation Sequencing (NGS), metoda më moderne dhe me rezolucion të lartë. 

Koha e përgjigjes
Rezultatet e testit të tipizimit HLA zakonisht janë të disponueshme brenda 10 ditëve pune nga momenti i pranimit të mostrës në laborator.

 

 

 

FAQs

01

Çfarë është tipizimi HLA?

 

Tipizimi HLA është një analizë gjenetike që identifikon antigjenet leukocitare njerëzore (HLA). Ky test përdoret kryesisht për të vlerësuar përputhshmërinë midis dhuruesit dhe marrësit përpara transplantimit të organeve.

02

Pse më është rekomanduar ky test?

 

Mjeku mund ta rekomandojë testin për:

• Vlerësimin e përputhshmërisë për transplant.
• Identifikimin e një dhuruesi të përshtatshëm.
• Hetimin e disa sëmundjeve me bazë imunologjike ose gjenetike.

03

A duhet të jem esëll?

 

Jo. Për këtë test nuk kërkohet të jesh esëll dhe mund të ushqeheni normalisht.

04

Kur do t'i marr rezultatet?

 

Rezultatet zakonisht janë të disponueshme brenda 10 ditëve pune nga pranimi i mostrës në laborator.

05

Çfarë do të thotë një "përputhje HLA"?

 

Një përputhje HLA tregon se profili gjenetik i dhuruesit dhe marrësit është i ngjashëm. Sa më e lartë të jetë përputhja, aq më të mëdha janë mundësitë për një transplant të suksesshëm dhe me më pak komplikacione.

06

Nëse nuk ka përputhje të plotë, a mund të kryhet transplanti?

 

Po. Në varësi të llojit të transplantit dhe gjendjes klinike të pacientit, transplanti mund të kryhet edhe me përputhje jo të plotë. Vendimi merret nga ekipi i transplantit.

07

A mund të ndryshojnë rezultatet e tipizimit HLA me kalimin e kohës?

 

Jo. Profili HLA është i trashëguar gjenetikisht dhe mbetet i pandryshuar gjatë gjithë jetës.

08

A duhet ta përsëris testin?

 

Në përgjithësi jo, pasi tipizimi HLA kryhet vetëm një herë. Megjithatë, mjeku mund të kërkojë analiza shtesë ose konfirmuese në situata të veçanta.

09

Kush mund t'i interpretojë rezultatet?

 

Rezultatet duhet të interpretohen nga mjeku specialist ose ekipi i transplantit, në përputhje me historinë tuaj klinike dhe qëllimin e testimit.